Aanmacheren
Als de schutterij begint te marcheren starten te schutters met de linker voet. Dit noemt met de aanmarcheerpas.
Heel belangrijk bij de beoordeling zijn de afstanden. Niet alleen de afstanden van vereniging tot vereniging,
maar ook de afstand tussen de verschillende onderdelen van een schutterij tellen mee voor een prijs. Tijdens de
optocht dient een afstand van vereniging tot vereniging minimaal 25 meter en maximaal 40 meter te worden bewaard.
De onderlinge afstanden tussen de verschillende onderdelen zijn drie meter. Met uitzondering van de bordjesdrager,
deze loopt drie tot vijf meter voor de groep, én de geweerdragers, deze lopen één meter achter het laatste rot van
officieren.
|
|
|
Bordjesdrager
Helemaal vooraan loopt de bordjesdrager. Hij draagt op een goed leesbaar schild of bord de naam van de schutterij en
het optochtnummer. Ook de bordjesdrager kan een prijs winnen.
Buks en Bölkes
De buks weegt zo'n 15 kilogram. De bölkes of punten die op een open rek (hark) gezet worden zijn blokjes hout van 1,5 x 1,5 x 1,5cm.
Bij het kavelen worden blokjes van 1 x 1 x 1cm of zelfs
0,8 x 0,8 x 0,8cm gebruikt.
|
|
Commandant
Luide bevelen klinken er tijdens het schuttersfeest. Het is de commandant. Hij moet er voor zorgen dat de schutterij
op het juiste moment start, iedereen mooi in gelid en op de juiste afstand loopt. Hij draagt ook een fluit mee en gebruikt
deze om attentie te vragen en de muziek te laten stoppen, zodat hij goed hoorbaar een commando kan geven. De commandant moet
de exercitieregels kunnen dromen. De plaats van de commandant tijdens de optocht is naast het eerste rot geweerdragers aan
de kant waar later het defilé wordt gehouden.
|
|
|
|
Drumband
Vooraan loopt de tamboer-maître die telkens met de stok en hand commando's ondersteunt. Daarachter de trommelaars en de overslagtrom.
De overslagtrom geeft de maat aan en is een hulpmiddel voor de schutters om in de maat te open. Na de overslagtrom volgen de klaroenen
en andere blaasinstrumenten.
Defilé
Op elk schuttersfeest zijn er eregasten c.q. genodigden aanwezig. Op de bondsfeesten worden ze vergezeld door alle keizers, keizerinnen,
koningen en koninginnen. Op de federatiefeesten en OLS staan alleen de genodigden. Om deze mensen eer te bewijzen voor hun inzet en steun
aan de schutterswereld wordt de paradepas uitgevoerd. Met uitzondering van de drumband en de keizers- en koningsparen.
|
|
Exercitie
Al tijdens de Romeinse tijd werd exercitie bedreven. Er kunnen wedstrijden gehouden worden voor vier vormen: de oude exercitie, de nieuwe
exercitie, de Belgische exercitie en de spiesenexercitie. Het is een teamsport van tenminste tien schutters. Het exercitiepeloton kan een
prijs krijgen voor zijn onderdeel en de commandant kan het predicaat "beste commandant" verdienen.
|
|
|
Feesten
Jaarlijks zijn er diverse feesten. Zo heeft iedere bond waar een schutterij bij is aangesloten jaarlijks een aantal bondsfeesten.
Daarnaast kent men het Oud Limburgs Schuttersfeest (OLS) en het Zuid- Limburgse Federatiefeest (ZLF) ook wel het kleine OLS genoemd.
Hieraan nemen zo'n zestig Zuid-Limburgse schutterijen deel. Verder houdt Iedere schutterij jaarlijks het koningschieten voor
schutters. Hierbij wordt geschoten op een nagemaakte vogel van hout. Daarom noemt men dit ook wel het vogelschieten.
|
|
|
Grenadiers
Enkele meters achter de generaal lopen de geweerdragers. De eerste geweerdrager wordt ook wel de guide genoemd. Hij loopt aan die kant
waar tijdens de optocht het defilé gehouden wordt. Hij loopt alleen en geeft de marsrichting aan. Aan de achterkant van de groep
geweerdragers loopt aan de zelfde kant nog een guide.
Generaal
De koning en keizer niet meegeteld is de generaal de hoogste in rang van de officieren. Meestal wordt deze binnen een schutterij benoemd
vanwege jarenlange buitengewone verdiensten voor de vereniging. De modelste generaal draagt een historisch verantwoord uniform. De mooiste
generaal wordt beoordeeld op zijn presentatie.
|
|
Hark
Dit is een open rek waaraan de bölkes zitten. Het is een raamwerk van twee meter hoog waarin op gelijke afstanden verticaal vijf latten zijn
geplaatst en waarop aan weerszijden horizontaal achttien bölkes zijn geplaatst. Dit zijn blokjes hout gestoken op stokjes met
een wisselende lengte van zes en acht cm. Dit verschil in lengte maakt het voor zowel de schutter als de optekenaar die de treffers en missers
registreert, gemakkelijker om de diverse bölkes van elkaar te onderscheiden. Men spreekt dan van een lang of kort punt.
|
|
|
Identificatie
Overal waar men is herkend men Schutterij St. Maternus aan hun uniformen. Zij vormen een geheel. Deze identificatie is van belang voor
de saamhorigheid van deze schutterij.
|
|
Jury
De jury beoordeelt de schutters tijdens de optocht, het defilé en de wedstrijden. De criteria waarop zij zich baseren tijdens hun
beoordeling is het normenboekje.
|
|
|
Konings- en Keizerspaar
In het midden van de schutterij tijdens de optocht loopt het koningspaar. Koning wordt degene die het laatste schot heeft gedaan voordat
de vogel is gevallen. Keizer wordt men nadat men drie keer achterelkaar koning is geworden. Een koning draagt de zilveren ketting met zilveren
platen van koningen uit de schutterijhistorie. Tevens draagt hij een zilveren koningsvogel. Deze kan eeuwen oud zijn. De snavel van de
koningsvogel wijst in de richting van de koningin die rechts naast de koning loopt.
|
|
Korpsschieten
Een schietploeg is samengesteld uit zes schutters, die ieder drie bölkes achter elkaar moeten afschieten. Samen kunnen zij achttien bölkes
per ronde afschieten. Een zestal wordt begeleid door een buks- meester (schietmeester). Deze schiet de buks in. Dit houdt in dat hij de buks
met drie schoten op de middenlat mag afstellen. Dit mag hij doen vóórdat de eerste ronde begint. Verder houdt een andere schutter de paraplu
vast. Het schieten gaat door totdat het donker wordt of men heeft gemist.
|
|
Leden
De schutterij heeft veel ijverige leden ofwel schuttersliefhebbers. De ledenlijst is op de internetpagina te vinden in het menu.
Hier kan men alle leden zien samen met hun functie.
|
|
|
Maternus
Schutterij Sint Maternus is de schutterij van Wijlre en heeft op dit moment ± 74 leden. De schutterij heeft zijn naam te
danken aan de patroonheilige Sint Maternus. Maternus was de eerste bisschop van Keulen die historisch vernoemd werd. St. Maternus geldt
als de beschermheer van ziekten, in het bijzonder koorts, en als helper bij watersnoden. Ook is Maternus de beschermheer van de groei van
de wijnranken.
|
|
|
|
|
Officieren
Tot het officierskorps behoren luitenanten, majoors, kolonels en generaals, achter het vaandel marcheren deze officieren. Zij bekleden
in tegenstelling tot hun voorvaderen weliswaar niet meer automatisch een functie in het bestuur van de schutterij, maar zijn toch
min of meer de ‘meest aanzienlijken’ van het gezelschap. Hun rang kregen zij als dank voor jarenlange inzet voor de vereniging. Dus mogen
zij zich tooien met een fraaie pluim op de hoed, epauletten op de schouders, sjerpen om de heup en gouden biezen op de broek. Aan hun riem
dragen ze een sabel.
|
|
Processie
De oudste traditie van de schutterij die nog steeds doorgevoerd wordt, is het begeleiden van de processie. De processie in Wijlre wordt
gehouden op de zondag met de zomerkermis in het dorp. Een week later wordt er een sacramentsprocessie gehouden. Ook worden deze wel de
grote en de kleine bronk genoemd.
|
|
Quantum
Dit geeft de hoeveelheid schutterijen aan die aan het O.L.S. deelneemt. Het zijn er doorgaans rond de 160. Zij worden beoordeeld op zestig
verschillende onderdelen. Ruim achtduizend schutters tonen hun kunnen aan het publiek en de jury tijdens een O.L.S.
|
|
RKZLSB
In Limburg zijn er 9 schuttersbonden, waarvan 2 bonden in het Belgische Limburg. Een schuttersbond is een bond waar een schutterij
bij aangesloten is. Schutterij St. Maternus is aangesloten bij de RK Zuid Limburgse Schuttersbond (RKZLSB). Deze schuttersbond is
opgericht in 1921. In 1932 kreeg deze bond de Koninklijke goedkeuring. Er zijn 20 schutterijen aangesloten bij deze bond.
|
|
Schietboom
De schietboom staat acht of tien meter achter de oplegpaal. Hij is meestal van hout en is verankerd met touwen of met draad. Zij moeten een
behoorlijke windstoot kunnen verdragen. Dit verankeren wordt ook wel het tuinen genoemd.
|
|
|
|
Tamboer-maitre
Hij is de leider van het muziekkorps. Aan de rechter hand draagt hij een stok. Met zijn linker hand geeft hij aanwijzingen, welk muziekstuk
gespeeld gaat worden.
UM
De UM is de winnaarstrofee van het OLS: Veer höbbe Um! Alf Poell van Omroep Limburg kwam op het idee een tastbare prijs uit te reiken aan de
winnaars van het OLS. Hij heeft het beeld voor het eerst in 1991 gepresenteerd aan de winnaars van het OLS: schutterij St. Petrus uit Kelpen
Oler. Het beeldje is ‘n dansende koning met geweer in zijn hand.
|
|
|
|
Vaandeldrager
De vaandeldrager is een officier. Hij draagt het vaandel van de vereniging. Zijn verrichtingen worden door de jury beoordeeld.
Wijlre
Wijlre, in de volksmond ook wel Wielder genoemd, is de plaats van schutterij St. Maternus. Bijna alle leden van deze schutterij
zijn afkomstig uit dit dorp van de gemeente Gulpen-Wittem. Het schutterslokaal, café Hazen-Wijnen, ligt dan ook centraal gelegen
in het dorp. Hier komen de schuttersleden bijeen voor de activiteiten en feesten.
XL
Waarschijnlijk het meest gedragen t-shirt maat van alle schutters wereldwijd.
|
|
Yes
Reken er maar op: Schutterij St. Maternus komt er aan en zullen hiervoor hun beste beentje voort zetten. Wat de schutterij zoal allemaal doet
is allemaal te zien op deze internetpagina.
|
|
Zilver
Zilver neemt een belangrijke plaats in bij de schutterij. De zilveren platen geven een mooi historisch beeld van de koningen. De zilveren
vogel is meestal het oudste tastbare bewijs van enkele eeuwen oud. Als koning houd je het verleden levend. Je mag het zilver nadat het
gepoetst niet meer aanraken, want vingervlekken op het zilver betekent puntenaftrek bij de beoordeling van de koning.
|
|
|
